نقد فیلم «شگفتی» (Wonder): فراتر از یک فیلم درام خانوادگی

چند وقت است که یک فیلم خانوادگی به تمام معنا را ندیدهاید؟ فیلم «شگفتی» میتواند این شگفتیساز را در کانون گرم خانواده بیافریند که تمام اعضای آن را از هر سن و قشری به پای خود بنشاند و با گرفتن رگ احساسات آنها، پیام امیدبخش خود را وارد روح و روانشان سازد.

شگفتی داستان پسری (با بازی جیکوب ترمبلی ) است که بیماری خاصی دارد و به خاطر همین مشکلش چهره نامتناسب و متفاوتی با دیگران دارد، از همین رو در اکثر اوقات سعی میکند با زدن یک ماسک فضانوردی در فضای بیرون از خانه گشت بزند و چهرهاش را تا حد ممکن از دیگران پنهان سازد. مادر او (با بازی جولیا رابرتز) زندگیاش را وقف پسرش کرده و مهر مادریاش اجازه نداده تا نسبت به او بیتفاوت باشد. دختر این خانواده که ویا نام دارد (با بازی ایزابلا ویدویک) در پس مشکل برادر کوچکش نادیده گرفته شده و با اینکه از این موضوع شکایت دارد، اما کماکان خودش هم پابهپای خانواده تمام قد پشت داداش کوچولویش ایستاده است. در نهایت پدر خانواده (با بازی اوون ویلسون) را داریم که سعی میکند بنیان خانواده را از همه لحاظ حفظ کند و نقش آچار فرانسه این خانه را بازی کند ولی مشکلات خودش را هم به عنوان مرد خانواده دارد. داستان فیلم از جایی که داگی، پسر خانواده، وارد مدرسه میشود رنگ و بوی تازهای میگیرد و روایت زندگی او در دوران مدرسهاش را شکل میدهد.

نقد و بررسی فیلم شگفتی Wonder

داستان داگی و مشکلاتش در مدرسه همانند بسیاری از فیلمهای تینایجری هالیوود با قلدری و مورد آزار واقعگرفتن او توسط دیگر بچههای مدرسه آغاز میشود اما به تدریج سروشکلی تازه به خود میگیرد و خود را از شر کلیشههای موجود در ژانر رها میسازد. در این میان بازی درخشان بازیگران فیلم سطح آن را یک سروگردن نسبت به آثار مشابه بالاتر برده است که گل سرسبد آنها نه جولیا رابرتز افسانهای است و نه اوون ویلسون که بهزیبایی روی نقش نوشته و انگاری کاراکتر برای آن خلق شده است، بلکه بازیگر خردسال فیلم یعنی جیکوب ترمبلی در نقشآفرینی خود ستاره میشود. او را در فیلم The Room به یاد داریم که توانست قدرت بازیگریاش را اثبات کند و حالا درفیلم شگفتی واقعا تبدیل به بازیگر کوچک شگفتیساز میشود. گریم سنگینی که روی او نقش بسته (و همین گریم هم نامزد اسکار امسال بود) باعث شده که او بیشتر از چشمهایش بازی بگیرد و شبیه نسخه کوچیک شده تام هاردی به نظر بیاید که بازی با چشمانش به شهرت خاصی بین اهل سینما معروف است. شاید اگر سکانسهای مشترک بین او و اوون ویلسون در فیلم بیشتر بود، شاهد شگفتیهای بسیاری در زمینه بازیگری این پدر و پسر سینمایی بودیم چرا که تمامی صحنههای این دو نفر بهتر از سایر مدت زمان فیلم از آب در آمده و بیننده را میخکوب میکند. دیگر بازیگران خردسال فیلم با وجود اینکه همانند جیکوب ترمبلی نمیدرخشند ولی فضایی که باید را به خوبی در آوردهاند و شخصیت پردازی آنها در نوع خود منحصر به فرد است، آنها صرفا فقط کودکان یک دبستان نیستند و بعد و هویت دارند. این مساله سالهاست در بین کودکان حاضر در پرده نقرهای دیده نمیشود و وجود آن در فیلم شگفتی نشان از مهارت کارگردان پیرامون دنیای کودکان و فیلمهای آنها دارد (هرچند واقعا نمیتوان شگفتی را یک فیلم ژانر کودک و نوجوان نامید.)

نقد و بررسی فیلم شگفتی Wonder

دیالوگهای فیلمنامه برخلاف کلیت آن هوشمندانه نوشتهشدهاند و گاهی جملاتی بهیاد ماندنی در آنها شنیده میشود که تاثیر خودش را با بازی قوی بازیگران دوبرابر میگذارد.

داستان فیلم جزو نقاط ضعف آن به شمار میرود از این رو که حدودا قابل پیشبینی است و به خاطر فضای «حس خوب» فیلم به تماشاگر مشخص میکند که با فیلم غمانگیزی روبرو نیست. با اینکه فیلمنامه نویس هوشمندانه درباره بیماری آگی اطلاعات زیادی به مخاطب نمیدهد و او را تفهیم میکند که علت و معلول این معضل به هیچ وجه حرف حساب فیلم نیست اما در مواردی هم کمکاری کرده، مثلا فیلمنامه در برخی قسمتها بیش از حد به سمت درام کشیده میشود و وجود یک سری سکانسها صرفا به مثابه اشک تماشاگر را در آوردن است. البته اینکه این سکانسها عموما موفق به انجام این کار می شوند، خود دال بر قوی بودن آنها دارد ولیکن مخاطب هوشمند بعد از دیدن چندبار از این سکانسها، با وجود غصهای که به دلش راه میدهد از فضای اصلی فیلم و پیام ویژه آن یعنی امید کمی دور میشود. ضمن اینکه کلیت قصه فیلم در انتها حفرههایی هم از خود باقی میگذارد به ویژه حول شخصیت خواهر آگی که در اواسط فیلم به یک کاراکتر اصلی و بعد ناگهان فراموش میشود، موضوعی که بالانس و تناسب نوع روایت را برهم زده است و نشان از ضعف کارگردانی و فیلمنامهنویس در این بخش دارد.

نقد و بررسی فیلم شگفتی Wonder

بعد روانشناختی فیلم شگفتی باعث شده که این فیلم صرفا به یک اثر ملودرام خانوادگی تبدیل نشود و پارا فراتر از آن بگذارید، بیننده برای مشکل آگی گریه نمیکند و درسهایی که از جای جای فیلم میگیرد بیشتر از یک ماتم گرفتن ساده است. دیدن شگفتی به رغم ایراداتی که دارد برای اعضای خانوادهها در کنار یکدیگر توصیه میشود چرا که میتواند صحبتهای خوبی را بعد از نمایشش در بین جمع راه بیندازد و تفکرات مثبتی را در این دنیای پر از افکار منفی از خود به جای بگذارد.

بخوانید: نقد و بررسی فیلم پروژه فلوریدا (Florida Project)

نوشته نقد فیلم «شگفتی» (Wonder): فراتر از یک فیلم درام خانوادگی اولین بار در فیلمجی پدیدار شد.